Thanh Lam là một trong những nữ ca sĩ nhạc nhẹ nổi tiếng của Việt Nam. Cô đã được phong danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Cô là con gái của nhạc sĩ Thuận Yến và nghệ sĩ nhạc dân tộc Thanh Hương. Thanh Lam may mắn được sinh ra trong một gia đình bố mẹ đều là những nghệ sĩ yêu nghề và yêu con cái. Khi Lam biểu diễn hầu như bao giờ cũng có ba mẹ ở hàng ghế khán giả và là những khán giả nghiêm khắc nhất. Nhạc sĩ Thuận Yến có nhiều bài hay nổi tiếng nhưng chỉ bài nào hợp với mình Lam mới chịu hát. Hai bài hát luôn gắn với tên tuổi hai cha con cho đến nay là Chia tay hoàng hôn và Khát vọng. Chất bạo liệt trong Thanh Lam tỏ ra đắc địa trong những khúc cuộc xoáy âm thanh: Em muốn ôm cả đất/ Em muốn ôm cả trời/ Mà sao anh ơi/ không ôm nổi trái tim một con người (Khát vọng- Thuận Yến)

Ba tuổi, Thanh Lam đã được cha dạy hát và nghe đàn Piano. Bảy tuổi, mẹ dạy cô chơi đàn thập lục, hát dân ca Việt Nam. Năm 9 tuổi Thanh Lam được tuyển chọn vào Nhạc viện Hà Nội theo học môn đàn tỳ bà hệ 11 năm. Năm 1985 Thanh Lam chuyển sang học thanh nhạc tại Nhạc viện Hà Nội. Ðây là một bước ngoặt quan trọng có tính chất quyết định cho con đường nghệ thuật của cô sau này.

Năm 1978, cô theo học đàn tỳ bà tại Nhạc viện Hà Nội hệ 11 năm, đồng thời bắt đầu tham gia ca hát trong đội Chim Sơn Ca của đài Tiếng nói Việt Nam và đội Họa Mi của Cung Văn hoá Thiếu nhi Hà Nội. Cô thu được những thành công đầu tiên trong sự nghiệp ca hát nhờ những bài do cha cô sáng tác như Chia tay hoàng hôn, Tình yêu không lời, Màu hoa đỏ...

Cô từng tham gia biễu diễn tại Festival Thanh Niên thế giới 1984, tham gia các đoàn nghệ thuật VN tại Ðức, Nga, Bungari, Trung Quốc, Cuba, Hà Lan, Hungari, Rumani; Tham dự Liên hoan các ngôi sao nhạc pop châu Á tại Nhật Bản; Tham dự Jazz Festival Montreu-Swizeland. Đoạt Giải thưởng Ca sĩ yêu thích nhất tại Festival âm nhạc Lahavan - Cuba 1989 và giải thưởng lớn tại cuộc thi đơn ca chuyên nghiệp toàn quốc lần I (1991).

Năm 1989, Thanh Lam đã đoạt giải Ca sỹ được yêu thích nhất tại Festival âm nhạc Lahavan - Cuba. Năm 1991, với bài hát Chia tay hoàng hôn, cô đã đoạt giải thưởng Lớn cuộc thi đơn ca chuyên nghiệp toàn quốc lần I. Cô lập gia đình với nhạc sĩ Quốc Trung, anh đã sáng tác nhiều ca khúc phù hợp với chất giọng của Thanh Lam và hoà âm phối khí cho album Mây trắng bay về của cô. Album này được đánh giá cao với nhiều bài hát được nhiều người yêu thích như Đố tình, Gọi anh, Hồ trên núi, Lời tôi ru...

Thanh Lam có vẻ bề ngoài nồng nàn của một người đàn bà từng trải. Lại cũng có vẻ láu lĩnh của một cô bé. Tự nhận là người... thích đủ thứ. Hào hứng sống, hát và... yêu, Thanh Lam dường như luôn là người sống hết mình trong từng khoảnh khắc. Hay ít nhất cô cũng tạo cho người khác cảm giác như vậy. Nhưng cô cũng hoàn toàn không phải là người phô diễn bản ngã một cách lộ liễu. Sự nổi tiếng khiến cô sống quá khép mình, giữ gìn. Trái với bề ngoài đôi khi có hơi ồn ào, Thanh Lam không hề là người thích đám đông, ưa những sự phô trương hình thức. Trang phục của cô cũng vậy. Thường là những màu lạnh ghi, xám, xanh lục, đen. Phấn má, son môi thì gam nâu. Từ cô toát lên vẻ tự tin của người có khả năng sống theo đúng những gì mình muốn, không bận tâm nhiều lắm đến những chuyện ì xèo to nhỏ. Nhưng cũng đôi khi biết... phục thiện.

Trời phú cho Thanh Lam một thể lực mà nhiều người đàn bà phải ao ước. Những việc với người khác có thể nặng nề thì Lam cứ như không. Sau những lần vượt cạn nhẹ nhõm lại tập luyện như điên để thân hình gọn ghẽ. Ca hát rồi sáng tác ca khúc, từng làm những cuộc dạo chơi trong hội họa, điện ảnh... Nói chung, Lam là người phụ nữ có đủ sức để làm nhiều việc cùng một lúc. Vừa phát triển được khả năng cá nhân lại vừa hoàn thành ổn thoả thiên chức người phụ nữ. Ai mà chẳng muốn được như chị...

Từ sau album Mây trắng bay về Thanh Lam trở về điểm xuất phát của 10 năm trước, cuộc chia tay với người chồng cũ Quốc Trung để lại chút dư vị nuối tiếc cho người hâm mộ, và những phát biểu của họ thường tránh làm tổn thương nhau, biết đâu...

Năm 2004, sau khi ly hôn với Quốc Trung và gây ra một vài sự kiện ồn ào trên báo chí liên quan đến việc sở hữu bài hát của Quốc Trung, Thanh Lam bắt đầu hợp tác với nhạc sĩ Lê Minh Sơn. Sự hợp tác này đem đến cho Thanh Lam các album như Nắng lên, Em và đêm, Thanh Lam - Trọng Tấn, Giọt...Lam. Các album này đã có được nhiều sự quan tâm của các khán giả nghe nhạc, được cả sự ủng hộ và sự phản đối... Mối quan hệ của cô với Lê Minh Sơn cũng thu hút sự chú ý của báo chí và là đề tài bàn tán của nhiều forum. Gần đây, Thanh Lam liên tiếp cho ra các album bao gồm những ca khúc của Trịnh Công Sơn, tuy nhiên, những thử nghiệm của cô trong việc hát nhạc Trịnh gây ra những phản ứng không tích cực từ phía khán giả. Có ý kiến cho rằng cô đã "làm hỏng nhạc Trịnh" .

Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Thanh Lam là ca sỹ hát tự do đầu tiên được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

Ca sĩ Thanh Lam còn hợp tác làm album với một số ca sĩ khác như Hà Trần, Trọng Tấn và sắp tới là ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng.

 Album

1. Giọt...Lam

2. Em & Đêm

3. Lá Thư

4. Lam Blue Ta

5. Khát Vọng

6. Gọi Tên Bốn Mùa

7. Thanh Lam & Hà Trần

8. Thanh Lam - Trọng Tấn

9. Tự Sự

10. Mây Trắng Bay Về

11. Nắng Lên

12. Nơi Mùa Thu Bắt Đầu

13. Ru Đời Đi Nhé

14. Ru Mãi Ngàn Năm

15. Này Em Có Nhớ